Рэдактары незалежных мэдыяў: «Намі гуляюць, як лялькамі»

­У дзяржаўны продаж вярнулі «Народную волю», на чарзе і тыднёвік «Наша Ніва», які ўжо заключыў адпаведныя дамовы зь «Белсаюздрукам» і «Белпоштай». А як справы ў іншых недзяржаўных выданьняў, якія ўжо некалькі гадоў знаходзяцца ў няроўных умовах зь дзяржаўнымі газэтамі?

Тыднёвік «Свободные новости» яшчэ 6 гадоў таму быў выкінуты з падпіснога каталёгу «Белпошты». Выданьню цудам удалося захаваць адносіны зь «Белсаюздрукам», і таму прадаюць газэту ўсё ж у шапіках гэтай дзяржаўнай структуры. Аднак калі б не абмежаваньні ў падпісцы, сёньняшні тыраж у 22 тысячы даўно б ужо значна вырас, мяркуе рэдактар Васіль Зданюк. У верасьні, згадвае рэдактар, ён зьвяртаўся зь лістом у «Белпошту», каб «Свободные новости» вярнулі ў падпіску, але нават не атрымаў адказу.

Тое, што «Народнай волі» і «Нашай Ніве» такі дазвол далі, спадар Зданюк успрымае як добры знак:

«Калі беларускія ўлады будуць пасьлядоўнымі,
Вельмі спадзяюся, што гэта першы крок, за якім будуць наступныя
то, спадзяюся, наступны крок будзе такі, што і адносна іншых выданьняў вырашыцца праблема з распаўсюдам і друкам. Вельмі спадзяюся, што гэта першы крок, за якім будуць наступныя».

Васіль Зданюк вітаў дзейнасьць Беларускай асацыяцыі журналістаў, якая, паводле яго, адстойвае інтарэсы незалежных выданьняў перад афіцыйнымі ўладамі.

Асабліва ў цяжкім стане з-за абмежаваньняў у падпісцы і распаўсюдзе апынуліся рэгіянальныя выданьні. Тыднёвік «Вольнае Глыбокае» тры гады таму меў наклад 3,5 тысячы, цяпер — толькі 2100. Паводле рэдактара Ўладзімера Скрабатуна, «Вольнае Глыбокае», якое любяць і ў суседніх раёнах, стала вельмі цяжка распаўсюджваць. Прыкладам, у Шаркаўшчынскім ды Мёрскім раёнах, паводле рэдактара, прадаўцоў газэты міліцыя затрымлівае, хаця ў іх ёсьць усе патрэбныя дакумэнты. Уладзімер Скрабатун ня верыць у тое, што «лібэралізацыя» ў галіне недзяржаўных мэдый пойдзе далей за «Народную волю» і «Нашу Ніву»:

«Мне адзін дзядзька з канторы, якая ўсе ведае — разумееце, зь якой? Што на тры літары — сказаў: газэта „Вольнае Глыбокае“ занесеная ў адмысловы сьпіс апазыцыйных выданьняў, у які трапляюць сур’ёзна і надоўга».

Паводле Ўладзімера Скрабатуна, у мясцовых установах «­Белпошты» і «Белсаюздруку» зацікаўленыя ў вяртаньні «Вольнага Глыбокага», бо гэта дапаможа выконваць плян, але на абласным узроўні справа тармозіцца.

Баранавіцкае выданьне «Intex-press» выходзіць накладам большым за 16 тысяч, у рэгіёне газэта — адна з самых папулярных. Рэдактар Уладзімер Янукевіч мяркуе, што нават дазвол уладаў на вяртаньне газэты ў агульную сыстэму продажу і падпіскі ня выправіць сытуацыю няроўнасьці дзяржаўных і недзяржаўных мэдый:

«Намі гуляюць, як лялькамі, а грунтоўна пытаньне не вырашаецца. 8 лютага ўступіць у дзеяньне новы закон, які яшчэ горшы. А тое, што кагосьці вяртаюць у распаўсюджваньне, дык празь некалькі месяцаў гэтак жа лёгка могуць зноў выкінуць. Таму добрая навіна, але нават ня крок, не палова, а толькі чвэрць кроку да таго, каб свабода слова пачала панаваць у Беларусі».

Каментары