Пошук
|
Пошук
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ГАЛОЎНАЯ | НАВУЧАЛЬНЫЯ ПРАГРАМЫ | ЛЕКЦЫІ | СТУДЭНЦКІЯ ПРАЕКТЫ | КНІГІ | АНАЛІТЫКА | КАНТАКТ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
СТУДЭНЦКІЯ ПРАЕКТЫ | ЧАСАПІС "ПАМІЖ", № 4, 2004—2005
ЧЭСЛАЎ МІЛАШ |
|
Сьвятлана Длатоўская. Пра дамы і цягнікі Зьміцер Дзядзенка. За нашу і вашу чарку і скварку Андрусь Белавокі. Кастусь Маныч-Гудзіла. Чэслаў Мілаш. У пэўным веку Шарль Бадлер. Парады маладым літаратарам Мішэль Уэльбэк. Застацца жывым Тацяна Мазгова. А.Х. Курс выжываньня для маладога літаратара Аляшандар Радрыгеш. Гутарка перакладніцы Яўген Буры. Два тэксты. Тры канцэпцыі Жан-Поль Сартр. РЭЦЭНЗІІ Й ВОДГУКІ Сьцяпан Панаеў. Мяне ёсьць [крыху] Рыгор Скабічэўскі. Все искренней притворство |
У ПЭЎНЫМ ВЕКУ Хацелi вызнаць грахi — i не было перад кім. Прыняць іх не хацелi анi аблокi, нi вецер — Усюдыiсны госьць няўсюдыiсных мораў. Нiчым не зацiкавiлi зьвяроў. Сабакi дарэмна чакалі каманды. Кот, амаральны як заўсёды, засынаў. I чалавек, падавалася, блiзкi, Ня схiльны слухаць быў пра ўжо прамiнулае. Размоваў зь іншымi, за кавай цi гарэлкай, Ня варта было доўжыць, адчуўшы адно смак нудоты. Пагардай было б плацiць пагадзінна Асобе дыплямаванай за тое толькі, што слухае. Храмы. Можа й храмы. Але што там адкрыем? Што гожымi і шляхетнымi сабе падавалiся, А потым на тым месцы пачварная рапуха Напаўадкрые тоўстыя павекi I ўжо вядома: “Гэта я”.
ПАД СКОН ДВАЦЦАТАГА СТАГОДЗЬДЗЯ Пад скон дваццатага стагодзьдзя, я, родам зь яго пачатку, пасьля напісаньня кніжак — дрэнных, добрых, але пераплеценых дбайнаю працай, атрымаўшы, страціўшы, зноў вярнуўшы, існую тут надзеяй, што можна пачаць наноў. І ацаленьне жыцьцю прынесьці роздумам пра спазнаныя рэчы, настолькі ўчэпістым, што больш людзей і месцаў не адыме час і ўсё пратрывае сапраўдным даўжэй, чым калісь. Як сталі гады экстазу цяжарам цярпеньняў — не разумеючы, благаючы лёсу іншага й свой — прымаючы, сьціснуўшы вусны, не патураў сабе. Ганарыўся толькі адной, вядомай мне, цнотай — шматрукай дысцыплінай самакатаваньня. Безупынна пачынаю наноў, бо складзенае ў твор фікцыяй выйшла — іншым, ня мне, заўважнай, — аблытаны ёю, зьвязаны я. І з прагі ісьціны мая зацятасьць. Тады разважаю аб правілах высокага стылю, і аб людзях, якія ў іх ніколі ня мелі патрэбы. Аб тым, што надзеяй падмануты — пажыцьцёва.
ТАК МАЛА Так мала прамовіў. Кароткія дні. Кароткія дні, Кароткія ночы, Гады кароткія. Так мала сказаў. Не пасьпеў. Стужылася сэрца маё Ў захапленьні, Роспачы, Руплівасьці, Спадзеве. Левіятана пашча На мне замыкалася. Аголены, ляжаў на берагах Бязьлюдных выспаў. Белым кітом сусьвету Зацягнуты быў у тхлань. Маўчу, бо зараз ня ведаю, Што было. Было сапраўдным.
НА МАЕ 88 ЎГОДКІ Места гусьцее, ў палоне пасажаў, цесных пляцовак, аркад, што шлейфам тэрас усьцілаюць затоку. Моцы ня маю адвесьці вачэй ад маладой прыгожосьці, цялеснай і часовай, ейных танцоўных рухаў усьцяж сівых камянёў. Колеры сукняў у згодзе зь летняю модай, стукат пантофліка па далячынях з-пад бруку стагодзьдзяў — усё суцяшае сваім рытуалам вяртаньня. Засталіся за сьпінай саборы, у даўнім часе ўмацаваныя вежы. Я той, хто бачыць, аднак сам не сыходзіць: дух мой вышэйшы за сівізну і хваробы старасьці. Уратаваны — вечным і боскім зьдзіўленьнем.
ДАР Такі ясны і сьветлы дзень. Раньняя дымка туману, агорнуты ёю сад. Калібры ў слодычы духмянага бружмелю. Зямля не ўрадзіла рэчы, якую б я прагнуў мець. Ня ведаў нікога, каму варта было б зайздросьціць. На ліха я страціў памяць. Не саромеўся думаць, што быў, кім ёсьць. Целу майму боль — чужы. Распраўляючы плечы, бачыў блакітнае мора і ветразь.
ПРА АНЁЛАЎ Сарвалi з вас белыя шаты, Крылы і нават быцьцё. Аднак жа я веру вам, Пасланцы. Там, дзе налева вывернуты сьвет — Цяжкая тканiна, вышываная зорамі й зьвярыма — Свой шпацыр ведзяце, аглядаючы простыя швы. Не застаецеся тут надоўга. Хiба што ў ранішнiм часе, калi адкрытае неба, У мэлёдыi, птахам паўторанай, Альбо ў водары яблык, пад вечар, Як сьвятло зачаруе сады. Хтосьцi вас выдумаў, кажуць. Не пераконвае гэта штосьці, Бо i сябе прыдумалi людзi. Голас. Хiба ня доказ? Бо несумнеўна належыць ён сьветлым iстотам, Лёгкiм, крылатым (чаму б i не), Падперазаным маланкаю. Чуў я той голас у сьне неаднойчы. I, што найдзiўнейшае, трохi яго разумеў — Наказ цi паклiканьне на мове нябёсаў: зараз дзень яшчэ адзiн зрабi што можаш.
ТВОЙ ГОЛАС Сьмерць праклiнай, прызначаную нам несправядлiва. Прасi багоў, каб лёгка хоць памерцi. Кiм бы нi быў ты — жменя тваiх амбiцый, жаданьняў i мараў Не заслугоўвае задоўгай агонii. Ня ведаю толькi, што зробiш, адзін, са сьмерцю тых — iншых: дзяцей, абданых агнём, жанчын, пабiтых шротам, асьлеплых жаўнераў — Сьмерцю шматдзённай, сьмерцю, якая побач. Лiтасьць твая бяздомная, слова тваё зьнямелае, У страху чакаеш прысуду, бо зноўку нiчога ня змог.
ТАМ УСТАЛЮЮЦЬ ЭКРАНЫ Там усталююць экраны і наша жыцьцё будуць сабе паказваць ад пачатку і да канца — з усім, пра што, як здавалася мы забылі да скону, у строях эпохі, сьмешных і вартых жалю, калі б ня мы іх насілі празь іншасьць іншых, нябачаных. Армагедон мужчын і жанчын. Марна цяпер крычэць, што кахаў іх, што кожнага бачыў жаданым дзіцем, спраглым пяшчоты. Што цешыўся зь пляжаў, басэйнаў, клінік, яны ж бо там — косьць маёй косьці, плоць маёй плоці, што ім і сабе спачуваў — не ўратуе гэта. Незваротныя словы і думкі… Прыўзьнятая шклянка, позірк, кінуты долу, пальцы на гузіках сукні, камедыянцтва, махлярскі жэст, сузіраньне аблокаў, забойства за грошы — ня болей. І што з таго, што сыходзяць, на лытках званочкамі звонячы, што так марудна ідуць у агонь, які паглынуў зь імі й мяне? Кусай, калі можаш, локці, і зноў углядайся ў сваё, ад пачатку і да канца.
CAMPO DI FIORI У Рыме, на Campo di Fiori, масьлін і лімонаў кошы, віном залітыя вулкі і духам зламаных кветак. Ружовасьць марскіх дарункаў сталы гандляроў прыгожыць і вінаградныя гронкі на пэрсікаў пух спадаюць. На гэтым бурлівым пляцы спалілі Джардана Бруна, кат словы ў вагонь падкідваў, зрываючы з вуснаў плебсу. Як полымя ледзь сьцішэла — зноў месц не было ў тракцірах, масьлін і лімонаў кошы гандлярства на плечах несла. Згадаўся мне Campo di Fiori ў Варшаве, ля карусэлі, ў пагодны вясеньні вечар, пад рытмы вясёлых скокаў. Стрэлы за мурам гета глушыла мэлёдыя танцу і пары ўзьляталі высока, у самае яснае неба. З дамоў, што палалі, вецер чорных прыносіў зьмеяў, іх прагна глыталі пальцы галодных на каруселі. Дзяўчынам ірваў сукенкі той вецер з дамоў, што палалі, натоўп ад душы сьмяяўся ў час пекнай варшаўскай нядзелі. Тут, можа, мараль, хтось знойдзе, што люд варшаўскі ці рымскі, гандлюе, сьмяецца, кахае наўпрост ля вагню пакутаў. Хтось іншы мараль угледзіць: крышыцца трываласьць рэчаў, й хутчэй, чым агонь згасае, буяе забвеньня зерне. Аднак я пра тых падумаў, што гінуць, пра іх адзіноту. Падумаў: калі Джардана на эшафот ўзыходзіў, ня вынайшла наша мова слова, ці гуку б якога, каб ім разьвітацца сьвету зь сьветам, што застаецца. Віна сьпяшаліся выпіць, зорак марскіх пазбыцца, масьлін і лімонаў кошы несьлі пад сьмех размовы. Ужо быў ад іх далёка, быццам прайшлі стагодзьдзі, хвіліну яны чакалі адлёту душы ягонай. І вось, самотныя, гінуць, забытыя цэлым сьветам. Чужая ім наша мова, як мова з далёкай плянэты. Станецца ж гэта легендай, і бунт распачне эпоху на Campo di Fiori новым, паўстаўшы словам паэта.
Пераклад з польскай Яўгена Бурага.
|
ГАЛОЎНАЯ | НАВУЧАЛЬНЫЯ ПРАГРАМЫ | ЛЕКЦЫІ | СТУДЭНЦКІЯ ПРАЕКТЫ | КНІГІ | АНАЛІТЫКА | КАНТАКТ |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
© Беларускі Калегіюм, 2004—2009 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
